Al dan niet bewust, maken alle bewoners en bezoekers van de provincie Noord-Holland wel eens kennis met de Stelling van Amsterdam. De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange verdedigingslinie die tussen 1880 en 1914 is aangelegd om de hoofdstad te beschermen.

Verdediging van Amsterdam

Het leger, de regering en de koning(in) zouden zich binnen deze ring kunnen terugtrekken bij een aanval op Nederland. De Stelling bestaat uit een kring van 46 forten en batterijen, dijken, sluizen op een afstand van 15 tot 20 kilometer van Amsterdam.

Het idee achter de Stelling van Amsterdam is een staaltje Hollands waterbouwkundig vernuft. Met een ingenieus systeem kon het land rondom de linie onder water worden gezet, waardoor een waterplas kon ontstaan; niet diep genoeg voor schepen en te diep voor man en paard. Nog voordat de Stelling was voltooid, was hij al achterhaald. De opkomst van het vliegtuig ontnam de linie zijn betekenis. Tijdens de twee wereldoorlogen werd de Stelling wel in staat van verdediging gebracht, maar er hoefde nooit daadwerkelijk gevochten te worden. Inmiddels heeft een groot aantal forten een nieuwe bestemming gekregen.

Nationaal Landschap

Sinds 2005 draagt de Stelling de titel Nationaal Landschap. Nederland telt twintig Nationale Landschappen. Ze hebben elk een unieke combinatie van cultuurhistorische en natuurlijke elementen en vertellen daarmee het verhaal van het Nederlandse landschap. De Stelling van Amsterdam is niet alleen een uniek systeem van forten, dijken en sluizen; het is ook een groene en relatief stille ring rond Amsterdam.

UNESCO Werelderfgoed

De Stelling van Amsterdam is in zijn geheel als monument beschermd door de Provincie Noord-Holland en het rijk Sinds 1996 is door de UNESCO het belang van deze historische verdedigingslinie erkent en staat de Stelling op de lijst van Werelderfgoed naast bijvoorbeeld de Chinese Muur, Mont Saint-Michel, de oude stad van Fez en de piramides van Gizeh.

Programmabureau Stelling van Amsterdam

Het Programmabureau Stelling van Amsterdam is in juli 2005 opgericht door de Provincie Noord-Holland. Zij coördineert activiteiten zoals de seizoensopening en de jaarlijkse Stellingmaand in september. Daarnaast promoot zij overkoepelend de Stelling van Amsterdam, o.a. via de website: http://www.stelling-van-amsterdam.nl. Aldaar is een programma te vinden van alle actieve forten die de Stelling telt.

Stelling-enthousiastelingen

Stichting MEGA (Militair Erfgoed Groot-Amsterdam) onderhoudt een eigen website over de Stelling van Amsterdam. Deze stichting heeft tot doel om zoveel mogelijk kennis over het militair erfgoed in de regio Groot-Amsterdam te vergaren en uit te dragen. De website biedt veel informatie die specifiek gaat over de militaire geschiedenis van de Stelling van Amsterdam: zie www.stelling-amsterdam.nl.

Terug naar begin